Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang lan tỏa mạnh mẽ, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học công nghệ và chuyển đổi số không còn là câu chuyện của các tập đoàn lớn hay các quốc gia phát triển. Ngay tại vùng đất trù phú Vĩnh Long, Công ty TNHH Chế biến Xuất nhập khẩu Nông sản Yến Nga đã và đang tiên phong trong việc đưa AI vào thực tiễn hoạt động, mang lại những giá trị thiết thực, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh cho ngành nông nghiệp địa phương.

Từ Nông sản truyền thống đến Cuộc cách mạng số

Công ty TNHH Chế Biến XNK Nông Sản Yến Nga, tọa lạc tại ấp Hòa Long, xã Giao Long, với đội ngũ hơn 100 nhân viên quản lý và lao động (thời vụ). Là một doanh nghiệp chuyên thu mua, sơ chế, đóng gói và xuất khẩu nông sản tươi. Với các sản phẩm chủ lực như: dừa, nhãn và bưởi da xanh. Công ty đã khẳng định vị thế trên thị trường nhờ chất lượng sản phẩm và sự chuyên nghiệp trong hoạt động. Sản phẩm của công ty đã có mặt tại thị trường Mỹ. Để thích ứng với xu thế phát triển không ngừng, Ban giám đốc công ty, đứng đầu là Giám đốc Nguyễn Thị Kim Yến, đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ hiện đại, học hỏi và mạnh dạn triển khai các giải pháp công nghệ, trong đó, Trí tuệ Nhân tạo (AI) nổi lên như một công cụ đắc lực.

Quan điểm về AI: “Trợ lý” thông minh, không thay thế con người

Điều quan trọng trong cách tiếp cận của công ty TNHH Chế Biến XNK Nông Sản Yến Nga với AI là quan điểm rõ ràng: AI không phải để thay thế con người, mà là một “trợ lý” đắc lực, làm việc liên tục, giúp tổng hợp dữ liệu, nhắc nhở công việc, phát hiện những điểm bất thường và đưa ra các đề xuất phương án. Điều này cho phép lãnh đạo, nhân viên và cả nông dân có thể đưa ra những quyết định chính xác và kịp thời hơn. Quan điểm này giúp công ty tạo ra một môi trường làm việc hài hòa, nơi công nghệ hỗ trợ con người phát huy tối đa năng lực của mình.

Những ứng dụng AI thiết thực tại Công ty TNHH Chế Biến XNK Nông Sản Yến Nga

Công ty TNHH Chế Biến XNK Nông Sản Yến Nga đã triển khai nhiều ứng dụng AI một cách hiệu quả, mang lại lợi ích rõ rệt trong hoạt động sản xuất và kinh doanh:

Quản lý tồn kho và sản xuất thông minh: Thông qua việc kết nối dữ liệu từ Google Sheets với các ứng dụng nhắn tin phổ biến như Zalo và Telegram, công ty có thể truy vấn nhanh chóng thông tin về tồn kho, sản lượng, công nợ nhà vườn, công nợ khách hàng và tiến độ sản xuất.

Tự động hóa báo cáo: AI giúp tự động tổng hợp các báo cáo sản xuất chi tiết về dừa, nhãn, bưởi; theo dõi chặt chẽ việc nhập nguyên liệu, bán thành phẩm, tình trạng hao hụt và xuất khẩu container. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót trong khâu báo cáo.

Hỗ trợ định giá và cảnh báo rủi ro: Hệ thống AI có khả năng tự động hỗ trợ lập báo giá, tính toán giá vốn, chi phí, lợi nhuận cho từng đơn hàng. Đặc biệt, nó còn cảnh báo các đơn hàng có nguy cơ thua lỗ, giúp lãnh đạo công ty có những điều chỉnh kịp thời.

Tối ưu hóa công tác kế toán: AI hỗ trợ đọc hóa đơn, phiếu chuyển khoản, các chứng từ liên quan và phân loại nội dung, giúp bộ phận kế toán kiểm tra nhanh chóng và chính xác hơn.

Nâng cao hiệu quả giao tiếp quốc tế: AI hỗ trợ soạn thảo email, hợp đồng, hồ sơ chất lượng, các tài liệu song ngữ và phản hồi khách hàng quốc tế, góp phần xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp và tăng cường giao dịch với đối tác nước ngoài.

Trợ lý điều hành OpenClaw: Công ty đã xây dựng hệ thống OpenClaw, đóng vai trò như một trợ lý điều hành thông minh. Lãnh đạo có thể truy vấn dữ liệu trực tiếp bằng ngôn ngữ tự nhiên thông qua điện thoại, giúp việc ra quyết định trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn bao giờ hết.

AI - Người bạn đồng hành của Nông dân

Không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng trong nội bộ doanh nghiệp, công ty còn mang AI đến gần hơn với bà con nông dân, giúp họ giải quyết những khó khăn trong sản xuất:

1. Phát hiện sớm sâu bệnh: Bà con chỉ cần chụp ảnh lá, trái hoặc cành cây bị bệnh và gửi qua điện thoại. AI sẽ phân tích, đưa ra gợi ý về nguyên nhân, mức độ rủi ro và hướng xử lý ban đầu. Mặc dù việc chẩn đoán cuối cùng vẫn cần sự tư vấn của cán bộ kỹ thuật, nhưng AI giúp phát hiện sớm, ngăn chặn dịch bệnh lan rộng hiệu quả.

2. Nhắc nhở lịch chăm sóc vườn: AI có thể gửi thông báo nhắc nhở bà con về lịch tưới nước, bón phân, tỉa cành, bao trái, phun thuốc, thu hoạch dựa trên loại cây, độ tuổi và giai đoạn sinh trưởng của vườn.

3. Ghi nhật ký sản xuất bằng giọng nói: Chỉ cần ra lệnh bằng giọng nói, ví dụ: “Hôm nay bón 20 kg phân hữu cơ cho lô bưởi số 3”, hệ thống AI sẽ tự động ghi lại ngày, loại vật tư, số lượng và khu vực sử dụng. Điều này giúp hình thành nhật ký điện tử, phục vụ truy xuất nguồn gốc sản phẩm một cách minh bạch.

4. Cảnh báo về thuốc bảo vệ thực vật: Khi nhập tên hoặc chụp ảnh sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật, AI có thể cảnh báo nguy cơ không phù hợp với tiêu chuẩn của các thị trường xuất khẩu, giúp tránh sử dụng sai và giảm nguy cơ bị từ chối lô hàng.

5. Tính toán chi phí và lợi nhuận: AI tổng hợp chi phí từ giống, phân bón, thuốc, nhân công đến điện nước và thu hoạch. Sau đó, so sánh với doanh thu, giúp bà con nông dân nắm rõ tình hình lãi, lỗ và xác định khoản chi nào đang vượt mức bất thường.

6. Kết nối sản lượng với nhu cầu thu mua: Khi doanh nghiệp cần mua một số lượng nông sản theo tiêu chuẩn nhất định, hệ thống AI có thể tổng hợp thông tin về các hộ nông dân sắp thu hoạch, sản lượng dự kiến và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn. Điều này giúp giải quyết tình trạng “trúng mùa mất giá” do thiếu đầu ra.

7. Cảnh báo thời tiết và rủi ro thu hoạch: AI kết hợp dữ liệu thời tiết để đưa ra cảnh báo về mưa lớn, nắng nóng, gió mạnh hoặc những thời điểm không thuận lợi cho việc phun thuốc, thu hoạch và vận chuyển.

8. Hướng dẫn phân loại hàng ngay tại vườn: AI cung cấp hình ảnh mẫu và tiêu chuẩn về kích cỡ, màu sắc, khuyết tật, độ chín của nông sản. Nông dân có thể tự phân loại sơ bộ ngay tại vườn, giảm thiểu tỷ lệ bị loại tại nhà máy, nâng cao giá trị sản phẩm.

Giá trị mang lại cho Địa phương

Việc ứng dụng AI của Công ty TNHH Chế Biến XNK Nông Sản Yến Nga không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn tạo ra những tác động tích cực lan tỏa đến cộng đồng và địa phương, giúp nông dân dễ dàng tiếp cận các hướng dẫn kỹ thuật, giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm truyền miệng. Dữ liệu về vùng trồng được xây dựng rõ ràng, phục vụ truy xuất nguồn gốc và xây dựng mã số vùng trồng theo tiêu chuẩn. Doanh nghiệp dự báo được sản lượng, lên kế hoạch thu mua và tiêu thụ ổn định hơn. Nâng cao chất lượng, giảm thất thoát: Giảm chi phí, giảm thất thoát, nâng cao chất lượng nông sản và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Chính quyền địa phương có nền tảng để theo dõi tình hình sản xuất, dịch bệnh, sản lượng và nhu cầu hỗ trợ của từng vùng.

Phó Giám đốc công ty TNHH Chế Biến XNK Nông Sản Yến Nga Lê Đăng Tính chia sẽ “ Với những kinh nghiệm thực tiễn quý báu, từ Công ty đề xuất  địa phương nghiên cứu thực hiện thí điểm mô hình “AI hỗ trợ vùng nguyên liệu” tại xã Giao Long. Mô hình này sẽ tập trung vào một nhóm hộ dân tự nguyện, bắt đầu từ việc tạo hồ sơ điện tử cho từng hộ, từng vườn, sau đó hướng dẫn bà con nhập nhật ký bằng Zalo hoặc giọng nói. Hệ thống sẽ tổng hợp sản lượng, thời gian thu hoạch, tiêu chuẩn chất lượng và kết nối trực tiếp với doanh nghiệp thu mua để chủ động đầu ra. Sau 3-6 tháng triển khai, mô hình sẽ được đánh giá hiệu quả và xem xét nhân rộng”.

Chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu bằng những hệ thống đắt tiền. Công ty TNHH Chế Biến XNK Nông Sản Yến Nga đã chứng minh rằng, việc bắt đầu từ những bước đi nhỏ, thiết thực như ghi dữ liệu chính xác, sử dụng điện thoại thông minh và áp dụng AI vào từng công việc cụ thể sẽ mang lại hiệu quả lớn. Khi nông dân, doanh nghiệp và chính quyền cùng chia sẻ dữ liệu, AI sẽ trở thành công cụ đắc lực, xây dựng một nền nông nghiệp minh bạch, hiệu quả và có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế. Công ty Yến Nga sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp cùng địa phương để nghiên cứu, xây dựng mô hình phù hợp nhất với điều kiện của xã Giao Long, góp phần đưa nông sản địa phương vươn xa./.

 Hoàng Loan